Poznaliśmy pierwsze imię majańskiego matematyka-astronoma. Uczony żył 1300 lat temu

24 lipca 2026, 10:15

W 2010 roku, podczas wykopalisk w gwatemalskim Xultun, archeolodzy natrafili na niepozorną kamienną komorę. Jej ściany pokrywały malowidła przedstawiające dostojników z tytułem taaj („obsydian"), a wśród nich władcę Xultun, Yax We'n Chan K'inicha. Prawdziwa sensacja była ukryta nie w wizerunkach, lecz w gęstwinie drobnego pisma naniesionego później na te same ściany. To ponad pięćdziesiąt „mikrotekstów" zawierających obliczenia dotyczące kalendarza i astronomii. Autorzy badań, Franco D. Rossi z Massachusetts Institute of Technology, David Stuart z University of Texas at Austin i Heather Hurst ze Skidmore College, poinformowali na łamach Antiquity, że wśród tekstów znaleźli coś wyjątkowego – imię matematyka.



Witamina E zapobiega astmie u dzieci

2 września 2006, 11:19

Jeśli podczas ciąży matka spożywała zbyt małe ilości witaminy E, zwiększa się prawdopodobieństwo, że do wieku 5 lat u dziecka wystąpią astma lub świszczący oddech.


Robot wzorowany na zawijaniu karaczana

8 czerwca 2012, 12:02

Karaczany słyną ze swej prędkości, zwinności i niemal magicznego znikania w mgnieniu oka. To ostatnie zawdzięczają m.in. umiejętności zwisania pod gzymsami i parapetami. Zaczepiają się o krawędź pazurkami z tylnych odnóży (biolodzy przyrównują je do haków abordażowych), bujają się ruchem wahadłowym, by później jak gdyby nigdy nic wylądować bezpiecznie po drugiej stronie powierzchni.


Atrofia mózgu ceną za dłuższe życie

26 lipca 2011, 09:43

Szympansy, które są najbliższymi krewnymi człowieka, nie doświadczają podczas starzenia zmniejszania się objętości mózgu. Artykuł naukowców z Uniwersytetu Jerzego Waszyngtona pt. "Różnice w starzeniu kory mózgowej między ludźmi a szympansami" ukazał się w piśmie Proceedings of the National Academy of Sciences.


Nowy podgatunek czeka na ofiary w unikatowej pozycji

1 sierpnia 2017, 05:29

Polując z zasadzki, nowo zidentyfikowany podgatunek pęza dwubarwnego (Hydrophis platurus xanthos) przyjmuje nietypową pozycję. Populacja węży z Golfo Dulce, niewielkiej zatoki Oceanu Spokojnego u południowych wybrzeży Kostaryki, oportunistycznie żeruje na drobnych rybach. Poskręcane sinusoidalnie węże unoszą się na wodzie, zwisając głową w dół z otwartym pyskiem.


Komórki macierzyste testowane na dzieciach z chorobą Battena

25 września 2006, 12:40

W Stanach Zjednoczonych rozpoczynają się pierwsze testy kliniczne komórek macierzystych, które mają pomóc dzieciom cierpiącym na rzadką, śmiertelną chorobę mózgu. Ofiary choroby Battena, zwanej inaczej neuronalną ceroidową lipofuscynozą, umierają najczęściej w wieku kilkunastu lat.


Peptyd z nasion słonecznika wyleczy skórę?

25 czerwca 2012, 11:08

Dermatozy takie jak zapalenie skóry, wyprysk atopowy, trądzik różowaty czy zespół Nethertona utrudniają życie wielu osób, okazuje się jednak, że pomóc im może wyekstrahowany z nasion słonecznika inhibitor trypsyny SFTI (ang. sunflower trypsin inhibitor).


Bez tego genu wzrasta wytrzymałość

10 sierpnia 2011, 09:32

Odkryto negatywny regulator wytrzymałości. Naukowcy z University of Pennsylvania ustalili, że nieobecność genu opisanego w artykule opublikowanym na łamach Journal of Clinical Investigation prowadzi u myszy do wzrostu wytrzymałości.


Rozległa wietnamska sieć handlowa sprzed kilku tysięcy lat

21 sierpnia 2017, 10:22

Archeolodzy z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego odkryli rozległą sieć handlową, która działała w Wietnamie ok. 3-4,5 tys. lat temu.


Jak zapobiec wadom zgryzu u dzieci?

29 października 2006, 13:28

Alergiczny nieżyt nosa, karmienie butelką oraz ssanie kciuka mogą się przyczyniać do powstawania nieprawidłowego zgryzu.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy